Cisza na planie?
Głos kobiet w branży filmowej
Zapraszamy na historyczne spotkanie środowiska filmowego, badaczy i decydentów. Polski Instytut Sztuki Filmowej (PISF) oraz Inicjatywa Kobiety Filmu organizują pierwszy Kongres, który ma stać się platformą debaty i planowania realnych zmian.
„Kobieta nie tylko nadaje się do realizowania fotodramy [filmu], jest autorytetem w dziedzinie emocji. Nie ma nic związanego z inscenizacją filmową, czego kobieta nie mogłaby zrobić z taką łatwością, jak czyni to mężczyzna. I nie ma żadnego powodu, by nie mogła ona w pełni opanować którejś z technik.”
Alice Guy-Blaché
pierwsza reżyserka w historii kina
„Reel Women. Pioneers of the Cinema from 1896 to the Present” by Alison McMahan
Prawda ukryta w liczbach
Punktem wyjścia do dyskusji są twarde dane. Przez lata obecność kobiet w polskim kinie wydawała się marginalna, a ich wkład niedoceniany. Dzięki pionierskim badaniom prowadzonym przez dr hab. Monikę Talarczyk (historyczkę kina i badaczkę kina kobiet), m.in. we współpracy z Krytyką Polityczną i z udziałem PISF, wiemy, że problem istnieje i ma konkretne wymiary.
Badania te ujawniły, że w latach 2006-2017 kobiety reżyserowały zaledwie 14% pełnometrażowych filmów fabularnych. W latach 2018-2024 kobiety wyreżyserowały 18% pełnometrażowych filmów fabularnych, mamy zatem wzrost zaledwie o 4% w stosunku do 2006-2017.
Choć z budżetu PISF reżyserki otrzymują wsparcie proporcjonalne do liczby realizowanych projektów, polska kinematografia wciąż pozostaje zdominowana przez mężczyzn. Kongres ma na celu nie tylko podsumowanie dotychczasowych analiz, ale przede wszystkim wypracowanie mechanizmów, które te dysproporcje zniwelują.
Światowy przemysł filmowy coraz śmielej sięga po narzędzia zapewniające równość. Osią dyskusji będzie idea 50:50 by 2020 – globalny ruch dążący do parytetu płci w przemyśle filmowym, zapoczątkowany przez Szwedzki Instytut Filmowy w Cannes. Choć rok 2020 minął, nasza walka nadal trwa.
Kobiety Filmu to siła, która wyrosła z potrzeby realnej zmiany. Kongres jest naturalnym krokiem po latach pracy nad budowaniem świadomości i sieci wsparcia. Chcemy, aby głos reżyserek, producentek, scenarzystek, operatorek, montażystek i wszystkich, bez których film nie powstanie – był słyszalny i miał realny wpływ na kształt polskiej kinematografii.
PROGRAM
DZIEŃ PIERWSZY \\ ŚRODA, 26.11.2025 // KINO ATLANTIC
● 15:oo – Powitanie przez przedstawicielki PISF i Inicjatywy Kobiety Filmu
● 15:1o – 17:1o Warsztaty NA PLANIE I POZA NIM. KOMUNIKACJA BEZ PRZEMOCY
Prowadzenie Joanna Bielak
-Słowa budują mosty albo mury – czyli jak się dogadać (na planie i poza)
-Od litery do zdania – czyli jak rodzi się przemoc
-Każda scena zaczyna się od polecenia – czyli mów tak, żeby być zrozumianym
-konflikt – i co teraz
-co ja widzę – czyli jak reagować w trudnych sytuacjach
-Win-win – czyli kiedy każdy wygrywa
● 17:3o – 19:45 pokaz filmu „Długa droga do fotela reżyserki”, reż. Vibeke Løkkeberg, Norwegia 2025
Po seansie dyskusję poprowadzi Katarzyna Trzaska
Z udziałem: Małgorzaty Kozery, Jagody Szelc, Michała Bielawskiego oraz Kristoffera Rusa
● 19:45 – 22:oo – spotkanie networkingowe
DZIEŃ DRUGI \\ CZWARTEK, 27.11.2025 // KINOMUZEUM MSN
● 9:oo -9:3o KAWA NA DZIEŃ DOBRY
● 9:3o -10:oo KONFERENCJĘ UROCZYŚCIE OTWORZĄ
Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Marta Cienkowska,
Dyrektorka Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej Kamila Dorbach,
Liderka Inicjatywy Kobiety Filmu Renata Czarnkowska-Listoś,
Dyrektorka Muzeum Sztuki Nowoczesnej Joanna Mytkowska.
● 10:oo -10:3o Performatywny Alfabet Kobiet Filmu
Prowadzenie: Agnieszka Matan
● 10:3o -12:oo Panel KOBIETY FILMU SIĘ LICZĄ!
Prowadzenie: dr hab. Monika Talarczyk
Panelistki: dr Małgorzata Świderska, dr Hanna Margolis, dr Sylwia Szostak
Panel poświęcony pracom badawczym dotyczącym pozycji kobiet w kinematografii w perspektywie światowej i polskiej. Odwołamy się do badań prowadzonych przez Europejskie Obserwatorium Audiowizualne, Eurimages i wiodące instytuty filmowe. Podzielimy się wnioskami płynącymi obserwacji minionych lat w polskiej kinematografii i produkcji telewizyjnej, obejmującymi filmy fabularne, dokumentalne, animowane i seriale. Sformułujemy hipotezy badawcze i wysłuchamy oczekiwań osób uczestniczących w kongresie odnośnie planowanych badań.
● 12:oo -13:45 Panel PEŁNYM GŁOSEM!
Prowadzenie: Beata Chmiel,
Panelistki: Dr Hanna Machińska, Agnieszka Holland, Barbara Kurdej-Szatan, Anna Paliga, Agnieszka Smoczyńska-Konopka.
Wykład na temat praw kobiet oraz koniecznych gwarancjach dla grup niewiększościowych i wykluczonych.
● 13:45 -14:3o przerwa
● 14:3o -16:oo Panel GŁOSY (NIE)WYSŁUCHANYCH
Prowadzenie: Agnieszka Wiśniewska
Panelistki: Weronika Adamowska, Ewa Brodzka, Agnieszka Kokowska oraz Agnieszka Olejnik
● 16:oo -17:oo Otwarta dyskusja zamykająca
Prowadzenie: Izabela Kiszka
Przedstawienie Rekomendacji w zakresie przeciwdziałania przemocy, mobbingowi i wykluczeniu. Otwarta dyskusja z Martą Habior, Olgą Bieniek, Marcinem Wierzchosławskim oraz uczestniczkami i uczestnikami Kongresu.
Zapraszamy do aktywnego udziału: zarejestruj się, weź udział w warsztatach i wspólnie z nami rozpocznij nowy rozdział polskiego kina!
